در این قسمت از پایگاه دانش فروشگاه برنا اندیشان تصمیم داریم تا یکی دیگر از موضوعات بسیار کاربردی روانشناسی با عنوان اختلال سوگ در کودکان و راه کارهای مواجهه با آن را در اختیار شما کاربران محترم وب سایت برنا اندیشان و تمامی علاقه مندان به مقالات روانشناسی قرار دهیم.
اختلال سوگ در کودکان و راه کارهای مواجهه با آن
در مقاله اختلال سوگ در کودکان و راه کارهای مواجهه با آن به صورت کامل با روش های درمان سوگ در کودکان آشنا شده و می توانید در موقعیت های مختلف از آن ها استفاده نمایید.
سوگ حالت اندوه و ناراحتي شديد دروني در واكنش به از دست دادن شخص يا عقيده و فكر خاص است. كودكان در درجات مختلفي از غم و اندوه را به دليل اتفاقات مختلفي كه ممكن است به نظر ما كوچك و بياهميت باشد تجربه كنند. اين وقايع ميتواند براي كودكان معنايي مترادف با از دست دادن فردي مهم در زندگي داشته باشد.
وقايعي كه باعث احساس اندوه و سوگ در كودكان ميشود:
- مرگ والدين، بستگان، معلمان و آشنايان : جالب است كه بدانيد تنها مرگ انسانها نيست كه كودك را دچار غم و اندوه ميكند حتي مرگ ماهي قرمز شب عيد كه كودك فقط دو يا سه بار در تنگ برايش خرده نان ريخته ميتواند كودك را متأثر و اندوهگين كند.
- طلاق : نيمي از بچه هاي طلاق ارتباطشان با يكي از والدين قطع ميشود.
- نبود يك يا هر دو والد به دلايل مختلف مثل مسافرت – زنداني شدن – اعتياد
- حوادث محيطي و اتفاقات غيرمترقبه مثل تعويض منزل و مدرسه – جداشدن يكي از اعضاي خانواده آتش سوزي – زلزله –جنگ
- نقص عضو- مثل از دست دادن چشم يا حتي كندهشدن دندان يا خونريزي از يك زخم كوچك
- نداشتن توانايي يا مهارتي خاص مثل اختلال يادگيري
- ناتواني جسمي – مردودشدن در مدرسه
- گم كردن و از دست دادن وسايل شخصي
علايم سوگ در كودكان :
علائم شايع كه در افكار، رفتار و احساسات كودكان ديده ميشود:
- ديدن روياهايي از شخص از دست رفته
- تقليد رفتارهاي شخص از دست رفته
- احساس اينكه شخص از دست رفته با اوست
- طردكردن دوستان قديم و جستجوي دوستان جديدي كه شرايط مشابهي را تجربه كردهاند.
- تلفن زدن مكرر در ساعات خارج از منزل و چك كردن سلامتي ساير افراد خانواده.
- مشكل تمركز و توجه روي تكاليف و وظايف محوله
- جستجوي اطلاعات پزشكي در مورد شخص از دست رفته
- احساس نگراني راجع به سلامت خويش و يا گاهي بيتفاوتي نسبت به آن
- نياز به توجه ومراقبت از سوي اطرافيان
پیشنهاد ویژه:کتاب صوتی اختلال استرس پس از سانحه
كودكان چه دركي از مفهوم مرگ دارند؟
كودك در سن 7-2 سالگي مرگ را يك پديده گذرا و موقتي قابل برگشت ميداند چيزي شبيه مسافرت يا خواب عميق. فكر ميكند عملكردهاي انسان پس از مرگ ادامه مييابد. نهايتاً در سن 12-7 سالگي كودك مرگ را به عنوان يك پديده اجتناب ناپذير و غيرقابل برگشت ميپذيرد ولي هنوز فكر ميكند كه فقط افراد خيلي پير و ناتوان ميميرند. در سن نوجواني مرگ را به عنوان يك فرآيند طبيعي ميپذيرد ولي آن را خيلي دور ميبيند و براحتي نميپذيرد كه ممكن است هر تصادفي منجر به مرگ شود به همين دليل رفتارهاي پرخطر در نوجوانان زياد مشاهده ميشود.
افكار و عقايد كليشهاي شايع پيرامون مرگ :
افكار و عقايد كليشهاي فراواني پيرامون مسئله مرگ و درك كودكان از فوت در بين بزرگسالان وجود دارد اين افكار باعث ميشود در فرآيند سوگواري كودك خلل ايجاد شود.
نمونهاي از افكار كليشهاي بزرگسالان :
- بهتر است جلوي كودك داغديده راجع به مرگ صحبت نكنيم
- بهتر است از صحبتهايي كه در بچه ايجاد گريه ميكند اجتناب كنيم.
- بچه هاي خردسال آنقدر كوچك هستند كه سوگ و اندوه را نميفهمند.
- هنوز بچهاي بزرگ كه شوي همه چيز فراموشت ميشود.
- خدا او را از ما گرفت چون او خيلي خوب بود.
- اينقدر گريه نكن، عصبي و بيمار ميشوي
- او به يك مسافرت طولاني رفت.
- او به يك خواب عميق رفته .
با كودكان سوگوار چگونه رفتار كنيم؟
در مورد چگونگي اتفاق افتادن مرگ نبايد داستانپردازي كنيم بايد به شكل ساده و با صداقت به سئوالات او پاسخ دهيم و به سادگي به او بگوييم او فوت كرد، يعني بدنش ديگر كار نميكند، نميتواند غذا بخورد، راه برود، فكر كند و … خيلي ناراحت كننده است، او را خيلي دوست داشتيم و ما ميتوانيم مراسمي بگيريم و از او خداحافظي كنيم واقعيت را بگوييم و از دروغ گفتن اجتناب كنيم.
اجازه بدهيم بچهها بدانند فرد در گذشته، ديگر به زندگي بازنخواهد گشت ولي ما او را فراموش نخواهيم كرد و در خاطره خواهد مان. اجازه دهيد كودكان آزادانه حرف بزنند و سئوالات خود را مطرح كنند و اگر پاسخ آن را نميدانيد جواب اشتباه به او ندهيد اجازه دهيد كودك به روش خاص خود سوگواري كند. از روشهايي مثل كشيدن نقاشي، نوشتن خاطرات، نگه داشتن اشياء و يادگاري از شخص مرده يا جمعآوري عكسهاي او براي حل كردن مسئله سوگ كمك بگيريد.
روشهاي آشنايي كودكان با مفهوم هيجان، غم و اندوه، سوگ:
از كودكان بخواهيد راجع به چيزي كه از دست دادهاند صحبت كنند و احساس خود را در آن زمان بيان نمايند.
از جملات ناتمام استفاده كنيد تا كودك تجربه و احساس خود را در اين زمينه بيان كند.
نمونه جملات ناتمام كه ميتوانيم استفاده كنيم
زماني من چيزي را گم كردم كه …
بيشترين ناراحتي من زماني بود كه …
انسانها وقتي غمگين ميشوند كه …
خيلي سخت است آدم …
چيزهايي هست كه مرا غمگين ميكند مثل …
از كودك بخواهيد راحت بنشيند و چشمان خود را ببندد و فكر كند كه يك روز چيزي كه برايش مهم است از دست خواهد داد مثل يك حيوان خانگي – دوچرخه – فرد مورد علاقه خود و غيره و از او سئوال كنيد چه احساسي داري؟ چه ميكني؟ آيا نياز به كمك داري، آيا كسي هست كه به توكمك كند؟
به كودك بگوئيد به اين سئوالات جواب دهد:
1) چه ميتوانم بكنم وقتي چيزي يا كسي را از دست ميدهم؟
2) چه كساني به من كمك خواهند كرد؟
3) براي كمك به افراد ديگر (در چنين شرايطي) چه ميتوانم انجام دهم؟
و در مرحله آخر متناسب با مرحله رشدي و شناختي كودكان به زباني ساده مرگ را براي آنها توضيح دهيد.
معرفی یار مهربان
کتاب درمان گام به گام سوگ و تروما در کودکان
مولف: آلیسون سالوم
مترجم: پریسا یاسمی نژاد، دکتر امید قادری
تهیه و تنظیم: میترا نمازی
کارشناس ارشد روان شناسی بالینی
آیا این محتوا برای شما مفید بود؟
با حمایت مالی خود به ما در تولید محتوای بهتر کمک کنید.
